Czy mała firma produkcyjna potrzebuje MES? Uczciwa odpowiedź

O konieczności wdrożenia systemu MES nie decyduje wielkości firmy, tylko m.in. złożoności procesów produkcji i ilość wytwarzanych produktów, czyli ilość danych, które wpływają na kontrolę nad produkcją. Mała firma z krótkimi seriami, częstymi przezbrojeniami i presją na terminy traci na braku danych z hali dokładnie tak samo jak duża tylko przy mniejszym marginesie boli to bardziej. Ale mała firma robiąca kilka powtarzalnych wyrobów w długich seriach może spokojnie poczekać. Poniżej pokazujemy, po której stronie tego równania jesteś.

Czy MES to jest rozwiązanie tylko dla dużych fabryk?

Nie. To przekonanie bierze się z czasów, gdy MES oznaczał wielomiesięczny projekt IT, zespół wdrożeniowy i budżet, na który mogła sobie pozwolić tylko duża fabryka. Wtedy rzeczywiście nie miał sensu dla firmy z kilkunastoma maszynami.

Dziś ten argument zaczyna być nieaktualny. MES można uruchomić na jednym gnieździe, w tydzień, bez działu IT i bez integracji z resztą systemów. To zmienia rachunek: jeśli wejście kosztuje tydzień, a nie kwartał, próg opłacalności spada dramatycznie w dół. Problem, który MES rozwiązuje, czyli niewiedza o tym, co naprawdę dzieje się na hali nie znika w małej firmie. Przeciwnie: w małej firmie każda stracona godzina jest większym procentem całości, więc kosztuje relatywnie więcej.

Kiedy mała firma NIE potrzebuje jeszcze MES?

Kiedy produkcja jest prosta i przewidywalna. Jeśli robisz kilka powtarzalnych wyrobów, w długich seriach, z rzadkimi przezbrojeniami, a terminy dowozisz bez gaszenia pożarów to prawdopodobnie masz wystarczającą kontrolę nad tym, co się dzieje, i dokładanie systemu byłoby rozwiązaniem problemu, którego nie masz.

To samo dotyczy sytuacji, gdy cała Twoja produkcja mieści się na kilku stanowiskach, które kierownik sam ogarnie. Dopóki jedna osoba realnie widzi całą halę i pamięta, co gdzie stoi, dane z systemu niewiele dołożą. Mówimy o tym wprost, bo najgorszą decyzją nie jest zakup MES za późno, tylko zakup narzędzia na problem, którego się jeszcze nie ma. Jeśli rozpoznajesz się w tym akapicie odłóż temat i wróć, gdy produkcja się skomplikuje.

Kiedy mała firma już potrzebuje MES?

Kiedy złożoność przerasta to, co da się „ogarnąć w głowie". Konkretne sygnały:

-       koniec zmiany zaskakuje Cię brakiem sztuk, których nikt nie umie wyjaśnić,

-       planujesz w Excelu i plan się nie spina z rzeczywistością,

-       przezbrojenia i krótkie serie zjadają czas, którego nie potrafisz zmierzyć,

-       klient wymaga śledzenia partii albo terminowości, której nie masz jak udowodnić,

-       decyzje podejmujesz „na czuja", bo twardych danych z hali po prostu nie ma,

-       firma rośnie i kierownik przestaje widzieć całą halę naraz.

Wystarczą dwa z tych punktów, żeby brak MES przestał być oszczędnością, a stał się kosztem, tyle że ukrytym. To straty, których nie widać w żadnym raporcie, bo nikt ich nie mierzy. A mechanizm zysku jest ten sam niezależnie od wielkości firmy. U naszego Klienta – średnia firma z branży metalowej specjalizująca się w produkcji prototypowej, już rozpoczęcie mierzenia tego, co dzieje się na poszczególnych gniazdach produkcyjnych, podniosło wydajność o 8% i obniżyło techniczny koszt wytworzenia. Nie chodziło o skalę organizacji, tylko o to, że straty przestały być niewidzialne.

Ile to kosztuje i czy potrzebuję do tego działu IT?

To jest realna obawa małej firmy i akurat tu odpowiedź jest najbardziej odciążająca. Nie potrzebujesz działu IT ani integracji z ERP, żeby zacząć. Nasza platforma MES może działać niezależnie: uruchamiasz ją na wybranym obszarze produkcji, a dane z hali zaczynasz widzieć od pierwszego dnia.

To ważne, bo w głowie właściciela małej firmy „wdrożenie systemu" brzmi jak ryzyko, na które go nie stać: miesiące pracy, zaangażowanie ludzi, którzy i tak są potrzebni na produkcji, i niepewny efekt. W modelu, w którym MES startuje samodzielnie i na jednym obszarze, ryzyko jest zupełnie inne, uruchamiasz mały wycinek, sprawdzasz na własnych danych, czy to działa, i dopiero potem decydujesz, czy go rozszerzać. Żadnego „wszystko albo nic" i żadnego wielkiego projektu, zanim zobaczysz pierwszy efekt.

Od czego zacząć, jeśli jestem małą firmą?

Nie od zakupu całego systemu, tylko od jednego pomiaru. Wybierz jedno stanowisko albo gniazdo, które jest Twoim wąskim gardłem, i przez dwa tygodnie po prostu zmierz, co się na nim dzieje: rzeczywisty czas pracy, przestoje i ich przyczyny.

Ta jedna liczba rozstrzyga całą decyzję. Jeśli okaże się, że tracisz mniej, niż myślałeś, świetnie, masz spokój i potwierdzenie, że wdrożenie MES możesz odłożyć. Jeśli okaże się, że tracisz więcej, a przy pierwszym pomiarze prawie zawsze tak jest, masz twardy business case zamiast przeczucia. Tak czy inaczej wychodzisz z tego mądrzejszy, a kosztowało Cię to dwa tygodnie na jednym stanowisku, nie decyzję o wdrożeniu na ślepo.

Najczęstsze pytania

Czy MES opłaca się przy kilku liniach? Tak, jeśli produkcja jest złożona, krótkie serie, przezbrojenia, presja na terminy. Przy prostej, długoseryjnej produkcji na kilku liniach lub stanowiskach sam ERP lub Excel mogą jeszcze wystarczyć.

Czy do wdrożenia MES potrzebuję działu IT? Nie. Platformy MES mogą działać niezależnie, bez integracji z innymi systemami a ich wdrożenie nie oznacza konieczności posiadania własnego zespołu IT. Uruchomienie na wybranym obszarze zajmuje około tygodnia.

Czy muszę wdrażać MES na całej hali naraz? Nie. Można jest rozpocząć od jednej linii lub stanowiska, zmierzyć efekt na własnych danych i dopiero potem decydować o rozszerzeniu wdrożenia na kolejne obszary.

Po czym poznam, że to jeszcze za wcześnie na MES? Jeśli produkujesz kilka powtarzalnych wyrobów w długich seriach, dowozisz terminy bez problemów, a kierownik realnie widzi całą halę, prawdopodobnie masz wystarczającą kontrolę i możesz poczekać.

Nie wiesz czy Twoja firma potrzebuje MES? Najtaniej sprawdzisz to na jednym stanowisku i własnych danych, bez zobowiązań i bez wdrażania czegokolwiek na całej hali. Pokażemy Ci, jak wygląda taki pierwszy krok.